По повод празникот Илинден, кој во себе гo носи вековниот стремеж за слобода, достоинство и национална самобитност, во Јабука беше откриен мурал со ликот на Борче Величковски, долгогодишен претседател на Македонскиот национален совет и еден од најзначајните дејци во современото организирање и афирмирање на Македонците во Србија.
На зградата на регионалната канцеларија, неговиот лик денес не е само уметничка слика на еден ѕид. Тој е сведоштво за едно време, за едно дело и за човек кој со својата посветеност, визија и несебична работа остави длабоки траги во животот на македонската заедница. Откривањето на муралот претставува чин на почит и благодарност, но и силна порака дека вистинските луѓе и нивните дела продолжуваат да живеат и тогаш кога физички повеќе не се меѓу нас.
Муралот е дело на сликарката Елизабета Јорданоски, која преку својот уметнички израз успеа да го овековечи ликот на Величковски, внесувајќи во композицијата и препознатливи мотиви од неговата родна Крива Паланка. Со тоа, на ѕидот во Јабука симболично се сретнаа два света – родниот крај од кој потекнува и средината во која тој со децении го вложуваше својот труд, знаење и љубов за зачувување на македонскиот национален идентитет.
Во таа уметничка врска меѓу Крива Паланка и Јабука се огледува и животниот пат на Борче Величковски. Патот на човекот кој своите корени никогаш не ги заборави, а својата енергија ја претвори во заложба за заедништво, културно воздигнување и зачувување на македонската традиција далеку од татковината.
Посебна симболика добива и борот засаден пред зградата по повод годишнината од неговот заминување, како тивок и достоинствен потсетник на неговото име. Денес, со муралот поставен непосредно зад него, борот и портретот се надополнуваат во една заокружена приказна за споменот, трајноста и почитта. Едното е живо дрво што расте и се разгранува, а другото е уметничко дело што сведочи за животот и делото на човекот кому му е посветено. Заедно, тие создаваат препознатлив белег во Јабука и потсетуваат дека почитта кон заслужните личности најубаво се изразува преку дела што остануваат.
Борче Величковски беше претседател на Националниот совет на македонското национално малцинство во четири мандати, (2010-2014), (2014-2018), (2018-2022) и (2022-2024), а во два мандата (2012-2013) и (2020-2023) ја извршуваше и функцијата претседавач со Координацијата на националните совети во Србија. Неговото дејствување остави значаен белег во развојот на институционалниот, културниот и општествениот живот на Македонците во оваа земја.
Затоа, по повод денот на Националниот совет, а во спомен на долгогодишниот претседател на НС, Борче Величковски, се организира литературен конкурс за кратка песна или приказна наменет за учениците кои го изучуваат македонскиот јазик со елементи на национална култура во Србија, а наградата се доделува секоја година и го носи името „Борче Величковски“.
Во годините на неговото раководење беа создадени и развивани институции и организации што станаа важни столбови на македонскиот идентитет: Македонскиот информативно-издавачки центар, Националниот ансамбл за народни песни и игри „Тоше Проески“, Форумот на млади Македонци, Фондација за македонска култура „Македонско сонце“, како и здруженија на македонски интелектуалци, писатели и ликовни уметници. Се отвораа нови можности за присуство на македонскиот јазик во медиумите, за културно творештво и за организирање манифестации што ја поврзуваат заедницата со сопствените корени и традиции.
Зад овие институции, проекти и манифестации стои визијата на човек кој веруваше дека националниот идентитет не се зачувува само со зборови, туку со постојана работа, со создавање можности за младите, со негување на културата и со градење мостови меѓу луѓето. За својот придонес, Величковски доби повеќе признанија, меѓу кои и Медалот за заслуги за Македонија, доделен од претседателот на Македонија.
Но, покрај функциите, признанијата и остварените резултати, за оние што го познаваа, Борче Величковски пред сè беше пријател, соработник, претседател и соборец. Човек кој знаеше да ја вреднува хуманоста, родољубието, посветеноста, трудот и пожртвуваноста. Човек кој со личен пример покажуваше како се сака професијата, како безрезервно се споделува љубовта кон Македонија и како се чуваат семејството, блиските и пријателите.
Неговото заминување остави празнина, но и обврска – да се продолжи по патот што го трасираше, да се зачуваат вредностите за кои се залагаше и да не се дозволи неговиот придонес да избледи во времето. Затоа, откривањето на муралот во Јабука е многу повеќе од свечен чин. Тоа е потврда дека споменот за него останува дел од заедничката меморија на Македонците во Србија, дел од нивната историја и од нивната иднина.
Од неговиот портрет, поставен на зградата на регионалната канцеларија, Величковски како симболично да продолжува да ги поздравува луѓето, да потсетува на започнатите дела и да охрабрува на истрајност. А борот пред него, со секоја нова гранка и секоја измината година, ќе сведочи дека животот може да заврши, но дека вредностите што човек ги оставил зад себе продолжуваат да растат.
Со откривањето на муралот, Јабука доби ново визуелно обележје, но пред сè доби место на сеќавање и благодарност. Место на кое минатото ќе разговара со сегашноста, а идните генерации ќе можат да го запознаат човекот кој значаен дел од својот живот го посвети на македонската заедница.
Зашто, некои луѓе ги паметиме по зборовите што ги изговориле, други по делата што ги оставиле. А оние најзаслужните остануваат и во лицата на нашите спомени, и во институциите што ги создале, и во дрвјата што растат, и во муралите што сведочат.
Борче Величковски останува дел од приказната за Македонците во Србија. А неговиот лик во Јабука ќе потсетува дека вистинското наследство не е само она што го оставаме зад себе, туку и она што продолжува да живее во другите.
